Čitaj mi!

Antologija srpske muzike

Slušaćete odlomke iz opere „Ženidba Miloševa” Petra Konjovića, jednog od najznačajnijih srpskih operskih kompozitora. Snimak je zabeležen na kompakt-disku nastalom kao plod saradnje fono-arhiva Radio Beograda i Muzikološkog instituta SANU, u okviru projekta „Probuđeni arhiv” povodom obeležavanja jubileja – osamdeset pet godina rada Radio Beograda 2009. i šezdeset godina postojanja Muzikološkog instututa 2008. godine. Cilj ovog važnog projekta je rad na predstavljanju i popularizaciji muzike domaćih autora kako bi se doprinelo afirmaciji muzičkog stvaralaštva i kontinuiranog razvoja izvođaštva u Srbiji. Ovaj dvostruki kompakt-disk, na kojem se nalazi i snimak Konjovićeve opere „Seljaci”, objavljen je 2012. godine u saradnji Radio Beograda, Muzikološkog instituta i Zavoda za udžbenike iz Beograda, a dobili smo ga ljubaznošću kolega sa Muzikološkog instituta.

Opera u tri čina Ženidba Miloševa, sa podnaslovom „romantična opera”, predstavlja Konjovićevo mladalačko delo i jedan od prvih srpskih priloga ovom žanru. Odrednicu „romantična opera” delo potvrđuje kako po sadržaju koji počiva na ambijentu bajke i idealizovanju legendarnih junaka, tako i po muzici koja je, iako na momente pisana u narodnom duhu i inspirisana narodnom poezijom, u osnovi pod uticajem ranoromantičarskih opera Karla Marije Vebera. Vlastimir Peričić ukazuje da su „prizori povezani, ali se u njihovim okvirima jasno raspoznaju klasične numere: arije, dueti i horovi”.

Godine 1904, samo godinu dana nakon što je Božidar Joksimović napisao operu po tekstu Dragutina Ilića Ženidba Miloša Obilića iz 1898, isti libreto iskoristio je i Petar Konjović, tada dvadesetjednogodišnji samouki autor i ponudio ga Narodnom pozorištu u Beogradu. Međutim, opera tom prilikom nije izvedena. U godinama koje su sledile Konjović je unosio izmene u partituru svog operskog prvenca, a u sledećoj verziji, delo je premijerno predstavljeno 25. aprila 1917. u Zagrebu kada je dirigovao Fridrik Rukavina, tadašnji direktor Zagrebačke opere. Međutim, zbog austrougarske cenzure Konjović je bio prinuđen da naslov opere izmeni u Vilin veo, a partitura je konačno uobličena 1922. godine.

Urednica Irina Maksimović Šašić