Čitaj mi!

„Ogromna“, neočekivana ozonska rupa otkrivena iznad tropskih krajeva

Ozonska rupa, sedam puta veća od antarktičke ozonske rupe, trenutno se nalazi iznad tropskih regiona i, prema kanadskom istraživaču, postoji još od osamdesetih godina.

Profesor Ćing-Bin Lu sa Univerziteta Vaterlo u Ontariju, otkrio je veliku ozonsku rupu koja opstaje u svim godišnjim dobima u donjoj stratosferi iznad tropskih krajeva (30 stepeni severne – 30 stepeni južne geografske širine). Dubina ove tropske ozonske rupe je uporediva sa dubinom poznate ozonske rupe koja se javlja u proleće iznad Antarktika, dok je njena površina oko sedam puta veća.

Sredinom sedamdesetih, istraživanja atmosfere su pokazala da bi ozonski omotač, koji apsorbuje većinu sunčevog ultraljubičastog zračenja, mogao biti osiromašen zbog industrijskih hemikalija, prvenstveno hlorofluorougljenika (CFCs).

Otkriće ozonske rupe na Antarktiku 1985. potvrdilo je oštećenje ozona uzrokovano hlorofluorougljenicima.

Iako su zabrane takvih hemikalija pomogle u usporavanju uništavanja ozonskog omotača, dokazi sugerišu da to oštećenje i dalje postoji.

„Tropi čine polovinu površine planete i dom su oko polovine svetske populacije“, rekao je profesor Lu, istraživač na Odeljenju za fiziku i astronomiju i na odeljenjima za biologiju i hemiju na Univerzitetu Vaterlo.

„Postojanje tropske ozonske rupe može izazvati veliku globalnu uznemirenost jer oštećenje ozonskog omotača može dovesti do povećanja prizemnog UV zračenja, što može povećati rizik od raka kože i katarakte kod ljudi, oslabiti imuni sistem ljudi, smanjiti prinose u poljoprivredi i negativno uticati na osetljive vodene organizme i ekosisteme“, napominje profesor Lu.

Otkriće ozonske rupe koja opstaje cele godine iznad tropskih krajeva bilo je iznenađenje za naučnu zajednicu, jer na osnovu postojećih konvencionalnih fotohemijskih modela njeno postojanje niko nije pretpostavljao.

Njeno postojanje moglo bi da izazove ozbiljne globalne probleme jer će uticati na 50 odsto Zemljine površine, koju nastanjuje približno polovina svetske populacije.

Štaviše, pošto je dobro poznato da gubitak ozona dovodi do stratosferskog hlađenja, prisustvo tropske ozonske rupe tokom cele godine i sezonskih polarnih ozonskih rupa je ekvivalentno formiranju tri „temperaturne rupe“ u zemljinoj nižoj stratosferi.

„Otkriće se zasniva na prethodnim studijama mehanizma oštećenja ozonskog omotača koji je pokrenuo kosmičkim zracima (CRE) koji smo prvobitno predložili pre oko dve decenije“, rekao je profesor Lu.

„Sadašnje otkriće zahteva dalja pažljiva istraživanja oštećenja ozona, promene UV zračenja, povećanog rizika od raka i drugih negativnih efekata na zdravlje i ekosisteme u tropskim regionima“, naglašava naučnik.

broj komentara 0 pošalji komentar