Pronađena slika Pola Sinjaka koju su ukrali nacisti

Slika Pola Sinjaka, jednog od začetnika poentilističkog pravca u slikarstvu, ukradena je tokom nacističke racije 1940. g. Nedavno je pronađena među delima Gurlitove kolekcije, a nemačke vlasti su izjavile da će biti vraćena potomcima zakonitog vlasnika.

Slika Kej u Klišiju - tmurno vreme bila je u ozloglašenoj zbirci Hildebranda Gurlita od 1.500 slika, crteža i grafika koja se može pohvaliti stvaralaštvom Direra, Pikasa, Sezana, Renoara, Šagala i mnogih drugih čuvenih umetnika. Kolekcija je od otkrića 2011. g. predmet istrage zbog sumnje da sadrži umetnička dela koja su ukradena od jevrejskih porodica i drugih žrtava nacističkog progona. Ali dokazati krađu pokazalo se kao nimalo lak zadatak za istraživače Nemačke fondacije za izgubljena umetnička dela.

Oni su do sada uspeli da za samo sedam dela, uključujući i ovo Sinjakovo, potvrde da su ih zaplenili nacisti. Među njima su slike Kamija Pisara, Anrija Matisa i Tomasa Kutura.

Tmurni put slike Kej u Klišiju

Pravi vlasnik slike bio je francuski trgovac nekretninama jevrejskog porekla Gaston Prosper Levi. Levi je sakupljao dela francuskih impresionista i bio veliki poštovalac Sinjaka. Sliku Kej u Klišiju - tmurno vreme, nastalu četiri decenije ranije, kupio je 1927. g.

Pre nego što su on i žena pobegli od nacista u Tunis, Levi je u junu 1940. godine većinu dela umetničke zbirke poslao u kuću koju je imao južno od Pariza. Iskazi svedoka navode da su je nekoliko meseci kasnije zaplenili nemački vojnici. Nepoznato je šta se nakon toga dogodilo sa kolekcijom. Slika Kej u Klišiju nekako se našla na francuskom tržištu umetničkih dela, gde ju je između 1943. i 1947. godine kupio nemački trgovac umetničkim delima Hildebrand Gurlit.

Kolekcija vredna milijardu evra

Gurlit je u saradnji sa tadašnjim nemačkim režimom prodavao u inostranstvu dela moderne, po nacistima „degenerisane" umetnosti, a nabavljao je dela za njihove muzeje, kao što je bio „Firerov muzej" koji je Hitler planirao da osnuje u Lincu. Suđeno mu je posle Drugog svetskog rata ali je oslobođen krivice jer se branio da je bio primoran da radi za naciste.

Ostao je u svetu umetnosti sve do smrti, 1956. g. Kolekciju za koju je tvrdio da je nestala u savezničkom bombardovanju Drezdena nasledio je njegov sin Kornelijus. Gurlit mlađi privukao je pažnju nemačkih vlasti 2011. godine zbog neplaćanja poreza i tada je otkrivena tajna umetnička riznica. Sada je na nadležnim institucijama da pravim vlasnicima vrate kulturna dobra koja su ukrali nacisti.

„Već smo u kontaktu sa predstavnikom naslednika i uverena sam da ćemo uskoro moći da im vratimo sliku", rekla je nemačka komesarka za kulturu i medije Monika Gruters. „Svako vraćeno umetničko delo još jedan je važan korak u borbi u borbi za istorijsku pravdu."

broj komentara 0 pošalji komentar